Firma, struktura i kapitał
Masz kapitał i chcesz rozwinąć firmę w Polsce. Tu wybierasz formę i strukturę — od jednoosobowej działalności, przez spółkę i estoński CIT, po fundację rodzinną do ochrony majątku.
Firma w Polsce: jednoosobowa działalność (JDG) — rejestracja CEIDG-1, ZUS i VAT krok po kroku (2026)
JDG rejestrujesz w CEIDG przez internet, bezpłatnie, podpisując wniosek Profilem Zaufanym. Razem z wnioskiem zgłaszasz się do ZUS i wybierasz formę opodatkowania; VAT rejestrujesz osobno tylko gdy jest obowiązkowy lub gdy się opłaca.
-
Załóż Profil Zaufany (jeśli nie masz)
Profil Zaufany (eGo) to bezpłatny, w pełni bezpieczny podpis elektroniczny — alternatywa dla płatnego podpisu kwalifikowanego. Potwierdzisz go przez bankowość elektroniczną polskiego banku, w aplikacji mObywatel lub w punkcie potwierdzającym. Bez niego nie podpiszesz wniosku CEIDG-1 online.Otwórz e-usługę
-
Wybierz kody PKD i datę rozpoczęcia
Przed wypełnieniem wniosku przygotuj: jeden kod PKD przeważający + dowolnie wiele dodatkowych, nazwę firmy (musi zawierać Twoje imię i nazwisko), adres zamieszkania i prowadzenia działalności, datę rozpoczęcia. Datę możesz ustawić na dziś lub w przyszłość — od niej liczy się m.in. 6 miesięcy Ulgi na Start.
-
Złóż wniosek CEIDG-1 online i podpisz Profilem Zaufanym
Wejdź na e-usługę, zaloguj się przez Konto Przedsiębiorcy / login.gov.pl, przejdź przez kreator wniosku (kreator sam dobierze pola), podpisz Profilem Zaufanym. UWAGA: składając wniosek przez internet nie możesz działać przez pełnomocnika. Wpis jest dokonany z chwilą zamieszczenia danych w CEIDG, nie później niż następnego dnia roboczego. NIP i REGON nadawane są automatycznie.Otwórz e-usługę
-
Wybierz formę opodatkowania we wniosku CEIDG-1
We wniosku zaznaczasz formę: skala podatkowa (12%/32%), podatek liniowy (19%) lub ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Wybór wpływa wprost na wysokość składki zdrowotnej (patrz krok 5) i podatku — przy kapitale i planie skalowania skonsultuj to z księgowym przed złożeniem.Otwórz e-usługę
-
Zgłoś się do ZUS — ZUS ZUA lub ZUS ZZA (7 dni)
CEIDG-1 zgłasza Cię jako PŁATNIKA składek, ale do UBEZPIECZEŃ musisz zgłosić się osobno w ciągu 7 dni od daty rozpoczęcia działalności. Druk ZUS ZUA = ubezpieczenia społeczne + zdrowotne (i dobrowolnie chorobowe). Druk ZUS ZZA = tylko zdrowotne (tak zgłaszasz się przy Uldze na Start). Zgłoszenie możesz dołączyć do CEIDG-1 albo złożyć osobno przez PUE/eZUS. Członków rodziny zgłaszasz na ZUS ZCNA.Otwórz e-usługę
-
Etap ZUS 1: Ulga na Start — 6 miesięcy bez składek społecznych
Przez 6 pełnych miesięcy płacisz TYLKO składkę zdrowotną — zero składek społecznych, Funduszu Pracy i Solidarnościowego. Zgłaszasz się drukiem ZUS ZZA. Warunek: zakładasz firmę po raz pierwszy LUB minęło ≥60 miesięcy od ostatniego zawieszenia/zamknięcia, ORAZ nie świadczysz usług dla byłego pracodawcy (te same czynności, ten/poprzedni rok). Uwaga: w tym okresie nie zbierasz prawa do emerytury ani zasiłków chorobowych/macierzyńskich.Otwórz e-usługę
-
Etap ZUS 2: Preferencyjne składki — 24 miesiące
Po Uldze na Start (lub od razu, jeśli rezygnujesz z ulgi) przez 24 pełne miesiące kalendarzowe płacisz społeczne od obniżonej podstawy 30% minimalnego wynagrodzenia = 1 441,80 zł (2026). Składki społeczne łącznie ok. 456,18 zł/mc + osobno zdrowotna. Zgłaszasz się drukiem ZUS ZUA (zmiana z ZZA na ZUA). Zawieszenie działalności nie przerywa biegu 24 miesięcy.Otwórz e-usługę
-
Etap ZUS 3: Mały ZUS Plus, potem pełny ZUS
Po preferencyjnych składkach, jeśli Twój przychód za poprzedni rok nie przekroczył 120 000 zł i prowadziłeś firmę ≥60 dni, możesz wejść w Mały ZUS Plus — składki liczone od dochodu, maksymalnie przez 36 miesięcy w każdym okresie 60 miesięcy (zasada zmieniona od 1.01.2026). W przeciwnym razie wchodzisz w pełny ZUS: podstawa 60% przeciętnego wynagrodzenia = 5 652 zł, składki społeczne ok. 1 926,76 zł/mc (2026) + zdrowotna.Otwórz e-usługę
-
Rejestracja VAT (VAT-R) — tylko gdy obowiązkowa lub opłacalna
Korzystasz ze zwolnienia podmiotowego, dopóki sprzedaż nie przekroczy 240 000 zł rocznie (limit podniesiony z 200 000 zł od 1.01.2026; przy starcie w trakcie roku liczony proporcjonalnie). VAT jest OBOWIĄZKOWY od pierwszej sprzedaży bez względu na limit m.in. przy: usługach prawniczych, doradczych (poza rolniczym), jubilerskich, ściąganiu długów, sprzedaży metali szlachetnych, wyrobów akcyzowych, nowych środków transportu oraz wybranej sprzedaży przez internet (kosmetyki, elektronika). Wtedy złóż VAT-R przed pierwszą czynnością. Rejestracja jest bezpłatna.Otwórz e-usługę
-
Sprawdzaj kontrahentów na białej liście i stosuj split payment
Płacąc kontrahentowi powyżej 15 000 zł, sprawdź jego rachunek na białej liście podatników VAT (wyszukiwarka KAS po NIP/REGON/nr rachunku/nazwie). Zapłata powyżej 15 000 zł na rachunek spoza wykazu = brak prawa do kosztu i solidarna odpowiedzialność za VAT kontrahenta (chyba że zgłosisz to do US w 7 dni). Mechanizm podzielonej płatności (split payment) jest OBOWIĄZKOWY, gdy faktura przekracza 15 000 zł brutto i dotyczy towarów/usług z załącznika nr 15 (m.in. stal, elektronika, paliwa, usługi budowlane, części samochodowe).
-
Ustal księgowość
JDG na skali/liniowym prowadzi Podatkową Księgę Przychodów i Rozchodów (KPiR), na ryczałcie — ewidencję przychodów. Biuro rachunkowe dla JDG to orientacyjnie ok. 150–400 zł netto/mc (bez VAT, mała liczba dokumentów) do 400–800 zł netto/mc (VAT, więcej dokumentów, pracownicy) — to ceny rynkowe, nie urzędowe, więc potwierdź u konkretnego biura. Alternatywa: darmowe/tanie programy do samodzielnej księgowości.Otwórz e-usługę
- Składając wniosek CEIDG-1 przez internet nie możesz działać przez pełnomocnika — musisz mieć własny Profil Zaufany (lub podpis kwalifikowany/osobisty).
- Ulga na Start i preferencyjne składki NIE przysługują, jeśli świadczysz dla byłego pracodawcy te same usługi, które wykonywałeś u niego na etacie (w bieżącym lub poprzednim roku) — częsta pułapka dla wracających z zagranicy, którzy chcą fakturować dawnego pracodawcę.
- W okresie Ulgi na Start nie odprowadzasz składek społecznych, więc nie zbierasz prawa do emerytury ani zasiłku chorobowego/macierzyńskiego — to ważne przy rodzinie z dziećmi (rozważ dobrowolne chorobowe po przejściu na ZUA).
- Składka zdrowotna zależy od formy opodatkowania — orientacyjne minimum 432,54 zł/mc (2026) potwierdziłem dla skali i liniowego; stawki ryczałtu i karty podatkowej różnią się i nie zostały tu w pełni rozpisane — potwierdź aktualne progi dla swojej formy bezpośrednio w ZUS/u księgowego.
- Podany koszt biura rachunkowego (150–800 zł netto/mc) to widełki RYNKOWE, nie urzędowe — nie ma jednej oficjalnej ceny; potwierdź u konkretnego biura.
- Wyszukiwarka białej listy ma kilka adresów (archiwalny mf.gov.pl i bieżący podatki.gov.pl) — używaj wersji z podatki.gov.pl; jeśli link przekieruje, wejdź z głównej strony podatki.gov.pl → White List.
- Niepewne: dokładna lista wszystkich towarów/usług objętych obowiązkowym split payment to pełny załącznik nr 15 do ustawy o VAT — przed dużą fakturą zweryfikuj konkretny kod towaru/usługi, nie polegaj na skróconej liście.
- Mały ZUS Plus to liczenie składek od dochodu — wymaga corocznego ustalania podstawy (ZUS DRA) i nie zawsze jest korzystniejszy niż pełny ZUS przy wysokich dochodach; przelicz z księgowym.
Sp. z o.o. + estoński CIT — struktura dla reemigranta z kapitałem
Dla inwestora z kapitałem typowa ścieżka to sp. z o.o. (ograniczona odpowiedzialność majątkiem prywatnym) zarejestrowana online przez S24 w ~1 dzień, połączona z estońskim CIT — podatek płacisz dopiero przy wypłacie zysku, a nie co miesiąc. UWAGA: od 29.11.2025 zniknęła opłata 100 zł za MSiG, więc rejestracja w S24 to dziś sama opłata sądowa 250 zł + PCC.
-
Zdecyduj: S24 (online, szybko, tanio) czy notariusz (elastyczność)
S24 wystarczy przy wkładach WYŁĄCZNIE pieniężnych i standardowej umowie (wzorzec). Notariusz konieczny gdy: wnosisz aport (nieruchomość, maszyny, know-how, udziały), chcesz udziały uprzywilejowane, dopłaty wspólników lub niestandardowe zapisy. Reemigrant wnoszący np. kapitał gotówkowy → S24; wnoszący majątek z zagranicy jako aport → notariusz.Otwórz e-usługę
-
Załóż konto w S24 i przygotuj podpis elektroniczny
Każdy wspólnik MUSI mieć własne konto w S24 i własny podpis: Profil Zaufany (najczęstszy, przez bankowość internetową), e-dowód lub podpis kwalifikowany. To częsty błąd opóźniający rejestrację — brak konta/podpisu u któregoś wspólnika.Otwórz e-usługę
-
Wypełnij wzorzec umowy spółki i dane spółki
System daje gotowy wzorzec umowy — uzupełniasz pola: nazwa, siedziba (adres w PL, może być wirtualne biuro), PKD, kapitał zakładowy (min. 5 000 zł), wspólnicy i udziały. Wzorca w S24 nie da się dowolnie zmieniać; wkład można pokryć wyłącznie pieniężnie.Otwórz e-usługę
-
Podpisz dokumenty, opłać i złóż wniosek do KRS
Wszyscy wspólnicy podpisują elektronicznie. Opłaty: 250 zł opłata sądowa za wpis do KRS (po 29.11.2025 BEZ 100 zł za MSiG — zniesione) + PCC 0,5% od kapitału, pomniejszonego o opłatę rejestracyjną (np. przy 5 000 zł kapitału ≈ 23,75 zł). Sąd powinien rozpatrzyć wniosek w 1 dzień od wpływu (w praktyce 1-3 dni robocze).Otwórz e-usługę
-
Po rejestracji: NIP/REGON, zgłoszenia uzupełniające, konto firmowe
NIP i REGON nadawane automatycznie po wpisie do KRS. Dane uzupełniające (np. rachunek bankowy) zgłasza się na NIP-8 do urzędu skarbowego w terminie ustawowym. Otwórz firmowe konto bankowe w PL (wymagane do PCC i rozliczeń).Otwórz e-usługę
-
Sprawdź warunki estońskiego CIT zanim go wybierzesz
Warunki łącznie: forma = sp. z o.o./S.A./P.S.A./komandytowa/komandytowo-akcyjna; wspólnicy WYŁĄCZNIE osoby fizyczne; spółka NIE posiada udziałów/akcji w innych spółkach ani jednostek funduszy; przychody pasywne (odsetki, pożyczki, prawa autorskie itp.) < 50% przychodów; zatrudnienie min. 3 osoby (mały podatnik: 1 osoba). Nowa spółka: w 1. roku BEZ obowiązku zatrudnienia, potem +1 etat rocznie aż do 3.Otwórz e-usługę
-
Złóż zawiadomienie ZAW-RD o wyborze estońskiego CIT
Estoński CIT = brak miesięcznych zaliczek CIT; podatek płacisz DOPIERO przy wypłacie zysku (dywidendy). Zawiadomienie ZAW-RD składasz do urzędu skarbowego do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego objętego ryczałtem (nowa spółka — od startu). Wybór wiąże na min. 4 kolejne lata podatkowe (przedłużalne o kolejne 4 lata).Otwórz e-usługę
- Brief miał nieaktualną kwotę: od 29.11.2025 NIE ma już opłaty 100 zł za MSiG przy rejestracji do KRS — dziś S24 to 250 zł + PCC. Pierwszy wpis tradycyjny (notariusz) spadł z 600 do 500 zł. Źródło rządowe (sąd rejonowy) potwierdza zmianę; podstawa: ustawa z 26.09.2025.
- Estoński CIT wyklucza wspólników innych niż osoby fizyczne ORAZ posiadanie przez spółkę udziałów/akcji w innych podmiotach — to częsta przeszkoda dla reemigranta, który ma już spółkę-matkę za granicą lub holding. Taką strukturę trzeba przemyśleć PRZED rejestracją.
- Estoński CIT NIE jest 'zerowym podatkiem' — to ODROCZENIE. Podatek (efektywnie ~20%/25% łącznie CIT+PIT) płacisz dopiero przy wypłacie zysku. Opłaca się, gdy zysk reinwestujesz, nie gdy chcesz go szybko wypłacać.
- Dokładne efektywne stawki ~20%/25% i porównanie do ~26,29%/34,39% pochodzą ze źródła branżowego (poradnikprzedsiebiorcy.pl), nie wprost ze strony rządowej — mechanizm wynika z odliczenia 90%/70% podatku spółki przy dywidendzie. Skala wymaga indywidualnego wyliczenia z księgową dla konkretnej kwoty wypłaty.
- Wkład do spółki przez S24 może być WYŁĄCZNIE pieniężny. Jeśli reemigrant chce wnieść majątek (nieruchomość, sprzęt, samochód, know-how, udziały) jako aport — konieczna droga notarialna, nie S24.
- Każdy wspólnik musi mieć własne konto w S24 i własny podpis elektroniczny (Profil Zaudany/e-dowód/podpis kwalifikowany). Profil Zaufany dla osoby wracającej z zagranicy może wymagać potwierdzenia tożsamości — warto załatwić przed rejestracją.
- Termin ZAW-RD i opisany przykład PCC (~23-25 zł) zależą od konkretnej daty startu i wysokości kapitału — zweryfikuj indywidualnie. Termin ZAW-RD dla nowej spółki: do końca pierwszego miesiąca pierwszego roku podatkowego.
- Numeru/wzorca formularza ZAW-RD nie pobierałem bezpośrednio z e-formularza rządowego w tej sesji — link prowadzi do działu estońskiego CIT na podatki.gov.pl; sam druk ZAW-RD składa się elektronicznie/papierowo do właściwego US, potwierdź aktualny formularz na podatki.gov.pl przed złożeniem.
Fundacja rodzinna — sukcesja i ochrona majątku rodzinnego (stan 2026)
Fundacja rodzinna działa od 22 maja 2023 r. (ustawa z 26.01.2023). To osoba prawna, do której wnosisz majątek (firmę, udziały, nieruchomości, gotówkę), a fundacja zarządza nim i wypłaca świadczenia rodzinie-beneficjentom. Rejestr w całej Polsce prowadzi jeden sąd — Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim.
-
Zdecyduj, co wnosisz i kto jest beneficjentem
Ustal majątek na fundusz założycielski (min. 100 000 zł — może być gotówka, udziały w firmie, nieruchomości) oraz listę beneficjentów (najczęściej dzieci, małżonek). Im wcześniej zaplanujesz, tym czystsza sukcesja. To krok strategiczny — bez urzędu.Otwórz e-usługę
-
Akt założycielski lub testament + statut u notariusza
Fundację zakłada się aktem założycielskim u notariusza (za życia) albo w testamencie. Notariusz sporządza też statut fundacji w formie aktu notarialnego. Z chwilą sporządzenia aktu/otwarcia testamentu powstaje fundacja rodzinna w organizacji.Otwórz e-usługę
-
Wniesienie majątku na fundusz założycielski (min. 100 000 zł)
Fundator wnosi mienie pokrywające fundusz założycielski o wartości nie niższej niż 100 000 zł. Wniesienie majątku przez fundatora i najbliższą rodzinę jest neutralne podatkowo (zwolnione z podatku od spadków i darowizn oraz PCC).Otwórz e-usługę
-
Złożenie wniosku o wpis do rejestru fundacji rodzinnych
Wniosek na urzędowym formularzu RFR-W (+ załączniki RFR-WA/WB/WL/WK/WM) składa się do Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim, I Wydział Cywilny, Sekcja Rejestrowa, ul. Słowackiego 5, 97-300 Piotrków Trybunalski. Wniosek papierowy. Fundację należy zgłosić w terminie 6 miesięcy od sporządzenia aktu założycielskiego (przy akcie za życia).Otwórz e-usługę
-
Po wpisie: bieżące prowadzenie i wypłaty świadczeń
Po wpisie fundacja nabywa osobowość prawną. Powołujesz zarząd (i ew. radę nadzorczą — obowiązkowa przy >25 beneficjentach), prowadzisz księgowość, składasz roczne sprawozdania (druk RFR-Z30). Świadczenia wypłacane beneficjentom są opodatkowane 15% CIT po stronie fundacji; najbliższa rodzina ma 0% PIT.Otwórz e-usługę
- Sankcyjny CIT 25%: jeśli fundacja prowadzi działalność operacyjną POZA zamkniętym katalogiem art. 5 ustawy (dozwolone m.in.: obrót udziałami/majątkiem, najem, pożyczki do spółek zależnych, działalność rolna), traci zwolnienie i płaci 25% CIT. Aktywny biznes prowadź w spółce, którą fundacja TYLKO posiada — nie w samej fundacji.
- Fundusz 100 000 zł to nie opłata, lecz kapitał, który MUSI realnie zostać wniesiony i utrzymany — nie da się go założyć 'na papierze'.
- Najem nieruchomości MIESZKALNYCH na rzecz beneficjentów/podmiotów powiązanych bywa opodatkowany odrębnie (sygnalizowane jako 19% CIT / ukryte zyski) — to obszar interpretacji, KONIECZNIE potwierdzić z doradcą podatkowym i interpretacją KIS przed wnoszeniem mieszkań na wynajem. Nie potwierdzone bezpośrednio na podatki.gov.pl w tej sesji — oznaczam jako wymagające weryfikacji.
- Likwidacja/rozwiązanie fundacji uruchamia opodatkowanie wg bieżącej wartości rynkowej majątku, nie historycznej — wyjście z fundacji może być kosztowne. Planuj jako strukturę długoterminową.
- Rejestr NIE jest dostępny online — wgląd tylko osobiście w sądzie w Piotrkowie Trybunalskim (tel. 44 64 94 180). To utrudnia zdalną obsługę z zagranicy w okresie przejściowym.
- Wnoszenie majątku przez osoby SPOZA najbliższej rodziny (np. wspólnik niespokrewniony) może rodzić podatek od darowizn — neutralność dotyczy fundatora i bliskich. Weryfikuj skład wnoszących.
- Termin: fundację założoną aktem za życia trzeba zgłosić do rejestru w 6 miesięcy — przekroczenie powoduje rozwiązanie fundacji w organizacji. Daty/terminy procesowe potwierdź u notariusza prowadzącego sprawę.
Źródła tej fazy
Każda liczba i termin powyżej pochodzą z tych oficjalnych źródeł.